Zesde collegedag

QF: Heisenberg. Af en toe bekruipt mij het gevoel dat we in een enorme miskleun van iemand met een zeer groot talent voor het verspreiden van zijn of haar ideeën zijn getrapt. Maar het leuke ervan is dat je daar dan wel nog allerlei berekeningen op los kan laten.

Waar maak je bijvoorbeeld die spleet van? Dat moet toch ergens ook invloed hebben? Net als vorige week: een foton meten doet de waarschijnlijkheidsgolf ineen klappen? Volgens mij kost meten ergens altijd energie, dus beïnvloed je de meting...

Ook een schitterend idee: het tunnelen: doordat de waarschijnijkheidsgolf door barrieres heen gaat (met moeite, dat dan weer wel) is het mogelijk om iets buiten die barrieres te vinden.

Materiaalkunde. We (ons groepje) moesten vandaag een workshop geven over een voorwerp, waarvan we dan de medestudenten met de verschillende materialen van dit voorwerp 'aan de slag' zouden laten gaan. Na mijn ervaring van de vorige keer (waar ik ver van tevoren klaar wilde zijn - en mijn groepsgenoten tot de laatste avond hadden gewacht én waarbij er uiteindelijk gewoon een voldoende stond) het heft in handen genomen. Ik wilde een voor het VO gebruiksklare workshop met alledaags materiaal: het sappak - een alledaagse composiet. Als voorbereiding daarop een bijna complete docentenhandleiding geschreven. De enige hiaten waren verschillende werkvormen bij verschillende onderdelen - dit leek me een leuke klus voor m'n groepsgenoten. Daarnaast zouden zij voor de sappakken en de practicumapparatuur zorgen. (Branders, driepoten, gaasjes, bekerglazen, stanleymessen, pincetten). Dat zou geen problemen geven. In de docentenhandleiding stonden ook alternatieven voor de diverse stappen. Resultaat: een presentatie (klik) - die ik nog wat opgekalefaterd heb - en drie sappakken. Geen werkbladen. Geen werkvormen. Geen practicumapparatuur - men was er van uitgegaan dat we in een practicumlokaal zouden zitten. Niet dus. Gelukkig stond plan C in de docentenhandleiding: Scoor een waterkoker. En - o voorzienigheid - had ik een stanleymes én twee eetstokjes bij me (om de stukjes materiaal uit de waterkoker op te vissen). Doordat de medestudenten niet zelf aan de slag hoefden met het losweken van de verschillende lagen van het sappak hielden we uiteindelijk best (te) veel tijd over. Had ik ook snel nog een link naar een educatief filmpje over het sappak op de laatste bladzijde van de presentatie gezet. Al met al liep het dus als een trein.

Capita Selecta
Over mijn multiple choice-vraag met het laden van een condensator, waarna de lading zich herverdeelde over twee condensatoren en men vervolgens de spanning over deze condensatoren moest berekenen (of beredeneren bleek later)  was ik - en de docent - redelijk tevreden. Wel werden mijn tekentalenten in twijfel getrokken - nou ja: dat is misschien overdreven. Ik zal in het vervolg iets duidelijker proberen te zijn. Oordeel zelf:

Vijfde collegedag

Dichte mist onderweg - maar toch nog op tijd voor

Quantum Fysica. De Broglie-golflengte: een stabiele baan komt overeen met een staande golf. Daarna het Double Slit Experiment - waarbij deeltjes zich gedragen als golven - te herkennen aan een interferentiepatroon. Maar als je kijkt naar waar het deeltje langsgaat, dan is het patroon weg. De golffunctie (waarschijnlijkheid) is ineen geklapt.

En toen de Schrödinger vergelijking. Ik had me al even lekker gemaakt met de afleidingen, maar helaas werd dit niet zo uitgebreid behandeld. Meer dat we de delen (kinetische energie, plaatsfunctie, potentiële energie en tijdfunctie) moeten herkennen. Snap ik wel, maar ook wel een beetje jammer. Ik zat overigens naast Remco: ook wel eens verfrissend, naast iemand anders zitten.

Studiebegeleidingsbijeenkomst. Dat is een mondvol voor driekwartier. En broodnodig, want voorheen moesten studenten alles wat je voor een stage wanneer moet inleveren, welke eisen er gesteld worden en wat in gesprekken aan de orde komt, zelf uitvogelen. Dit is in een vorige kwaliteitsslag naar voren gekomen en voortvarend aangepakt. Daar houd ik wel van: gewoon professioneel. En ik kan dus niet even de herfstvakantie afwachten. Morgen meteen een gesprek met mijn teamleider aanvragen.
Alvast een leerdoel besproken met Jan Uit Schagen. Als ik alvast een aantal leerdoelen in de andere blog zet, dan kan ik, elke keer dat ik daar aan werk, dit taggen en collegae - en misschien eventueel, maar dat vind ik wel spannend: leerlingen - vragen om hier op te reageren...
Het gaat er niet alleen om dat ik aan de leerdoelen werk, maar dat ik kan laten zien hoe ik zoiets aan kan pakken.

Materiaalkunde. Doordat de bovenstaande bijeenkomst ietsje uitliep kwam ik net te laat bij materiaalkunde: ze waren al met de eerste vraag van de toets begonnen: Noem een chemische, een fysische, een mechanische en een dimensionele materiaaleigenschap. Makje. Wat is stoichiometrisch? Dat is iets met mengverhoudingen in een molecuul of reactie. Een sommetje met relatieve uitzetting, waarbij alle gegevens bekend waren: prima te doen. En toen nog 5 vragen over een spannings-rek-diagram: waarom noemen we de grootheden 'relatief', wat betekent een rechte lijn, hoe bepaal je de stijfheid, wat er gebeurt als de lijn afbuigt en waarom de lijn uiteindelijk naar beneden gaat (en op houdt - maar dat werd niet gevraagd).

Daarna nog 3 presentaties. Keramiek, Kunststoffen en Composieten. Prima te verhapstukken, maar wat zijn die 2e jaars nog bleu...

Derde collegedag

QF goed behapbaar. Het mooie is dat ik het elke keer toch weer spannend vind welk stukje van de complexiteit onthuld gaat worden. En dan elke keer het gevoel dat er zoveel puzzelstukjes nog nét buiten mijn bereik liggen - maar eerder op een verwachtingsvolle dan een teleurstellende manier. 't Ging vandaag over spectraallijnen en Niels Bohr.

Jan had na de pauze nog even een paar lampen en spectroscopen klaar laten leggen. Mooi hoor. Een aantal collegastudenten had nog nooit zoiets gezien. Zelfs op de Groene School had ik 10 spectroscopen. En op mijn huidige school hebben we gewoon een hoogspanningsbron en bijbehorende lampen. En een top-toa.

Na de les even een wandelingetje naar de Hollandse eenheidsprijzenmarkt in winkelcentrum Bilgaard voor een pakje paperclips. Die hadden we namelijk nodig bij:

M&TO. Al dagen hard aan het werk voor de presentatie over metalen. Ik had me er al redelijk bij neergelegd dat de presentatie niet helemaal zou worden wat ik wilde. 'Het gaat er om dat je je voldoendes haalt', zei mijn eega, 'Leg die lat toch niet elke keer zo hoog.' En aangezien ik haar gevraagd heb om dit jaar goed op mij te passen omdat ik mezelf anders voorbij hol, heb ik mezelf belooft zo vaak mogelijk naar haar te luisteren.
De presentatie is een groepsopdracht. Samen met 3 2e jaars voltijders. We hadden onze nummers uitgewisseld en ik had aangegeven dat ik als deeltijder krap in mijn tijd zat. Geen probleem, alles kan online. Flink inlezen: metalen zijn best interessant. En er is best brede info te vinden. Ik dus in een paar uur metaalexpert - nou ja... En toen was het wachten. Het duurde me allemaal net te lang: schoof ik toen ik jong was ook alles vooruit? Ik denk het wel. We waren het er op een gegeven moment over eens: in het laatste weekend. Niet dus: ik aan de bak, zij katers, werk, vrouwen... Dat van dat werk snapte ik niet. Dinsdag zouden zij dan maar de koppen even bij elkaar steken. Ik vermoed dat dat ergens mis ging. Gisteravond ging het ineens los, maar toen had ik uit angst dat er níets zou liggen de presentatie al voor 70% in de steigers. Maar ze - we! - kregen het wel mooi voor elkaar. Met een paperclip als verbindend element - daar had ik ook nog flink voor moeten lobbyen. Hier staat een kopie van de dia's. 10 Minuten voor de lesstart zei een presentator uit een ander groepje dat een handout verplicht is. Samen met Sjaak cool gebleven en ook dat nog even geregeld. Uiteindelijk ging het van een leien dakje. 't Is geen negen, maar die voldoende hebben we binnen.

Het andere groepje had een presentatie over natuurlijke bouwmaterialen, met veel plaatjes met veel en onleesbare tekst. Maar inhoudelijk dik in orde: hout, bamboe, hennep en kwarts.

Vooraf aan de presentaties kregen we nog een overhoring over hoofdstuk 1 van iets. O jee: had ik weer ergens wat gemist. Gelukkig bleek dat we die inhoud in de vorige les al in een vogelvluchtpresentatie voorbij hadden zien komen, of (of misschien én) dat ik die info voorbij had zien komen bij het inlezen op metalen. Van de 5 vragen 4 min of meer goed. En die vijfde ging over isotroop en was een 'o ja'...

Tweede collegedag

QuantumFysica
Vandaag twintig minuten eerder vertrokken en daarmee een dik half uur gewonnen: de bottlenecks in Leeuwarden waren nog niet verstopt geraakt. Dus ook nog tijd voor een bakje koffie en een praatje met een klasgenoot.
In het college werd gestart met een DDU - zet bij het Planck-kromme-plaatje individueel zoveel mogelijk ter zake doende informatie.

Vervolgens delen met je buurman (dat was Dick, maar hij had het eerste college gemist, dus een derde persoon kwam er even bij) en aanvullen. Uiteindelijk mochten een paar iemanden het digibord vol kalken. Dat leek niets toe te voegen totdat bleek dat ik de vorige keer cruciale informatie had gemist:
In de grafiek (hierboven 'Experiment' genoemd) is een piek te zien: lambda max: deze hoort bij een specifieke temperatuur. Als je vervolgens al die maximale golflengten langs de horizontale as uitzet krijg je nog steeds deze kromme! (Dat gaat nergens over. Volgende keer even navragen). Terwijl je eigenlijk zou verwachten dat die grafiek op een hyperbool zou lijken (Rayleigh-Jeans). En dát is dan de UV-catastrofe!

Bij het bespreken van de opgaven kwamen er geen opzienbarende dingen naar boven. Helaas werden er geen opgaven uit het NLT-dictaat besproken - terwijl ik daar wel boemveel tijd in gestoken had-, maar ik heb later mijn antwoorden met die van Gerben vergeleken - en volgens mij ben ik (en hij ook) daar best goed bezig geweest.

Studiebegeleiding werd door Mirjam gegeven en ging over WPL3 (vrijstelling) en WPL4. "Schrijf op 3 post-its 3 dingen die een docent zou moeten kunnen.", leidde tot de 7 competenties. De meeste post-its zaten bij 'interpersoonlijk' (omgaan met leerlingen) en 'vakdidactisch'. De anderen: pedagogisch, organisatorisch, samenwerken met collegae, samenwerken met je omgeving en reflectie. 't Ministerie komt trouwens met 'Bekwaamheden'.
Bij WPL4 moet je een bewijslast verzamelen dat je jezelf ontwikkeld (portfolio) en je moet een visie-stuk schrijven. Ik mag gebruik maken van de documenten uit het Van de Grift-traject. 'Hier ben ik tevreden over... Hier wil ik aan werken,..'
Tool:Klik!: Printjes maken, Analysren, Goede competenties benoemen, Verbeterpunten beschrijven.

(Materiaalkunde &) Technisch ontwerpen. Gerben en ik hadden Dirk opgezocht omdat alle andere deeltijders die al in het bezit zijn van een bevoegdheid een vrijstelling hebben voor Vakdidactiek 2. Dirk vertelde me ook dat ik M&TO aan het missen was. Staat verdikkeme in een ander rooster - ik moet ook alles in de gaten houden. De les was al afgelopen en de studenten al aan het werk met hun opdracht. Ik kreeg alsnog mezelf als groepje. Bij de uitleg van de opdracht kwam ik er achter dat ik dit allemaal als docent Mens & Techniek zelf al had gegeven. Ontwerpcyclus, technisch tekenen, SketchUp en ook de 3D-printer. Als ik Jan een uitgewerkte opdracht waar bovenstaand in terugkomt kan laten zien, dan krijg ik een vrijstelling. Terecht.

Capita Selecta. OMG: om 16:45 geen greintje energie meer. Gelukkig maar eens in de twee weken. Ik kwam niet meer uit de simpelste sommetjes
CS is ter voorbereiding op de basiskennistoets. Twee momenten: 4 december en 23 mei. De toets bestaat uit 70 multiple choice-vragen en duurt 2,5 uur. Dat is iets meer dan 2 minuten per vraag. Zie http://10voordeleraar.nl . 

De eerste dag

... begon met QuantumFysica. Let vooral op de schrijfwijze: dat vindt de docent - Jan - prachtig. Hij vindt ook de 4 vergelijkingen van Maxwell de mooiste die er zijn.

...And let there be light.

Ik moet zeggen: zijn uitleg is goed volgbaar en zijn enthousiasme is aanstekelijk. Misschien moet ik nog even wachten met die tattoos van Newton en Einstein.

Les: zwarte stralers, de UV-catastrophe, de constante van Wien en die van Planck. En een kop koffie met Gerben.

Bij het Begeleidingsuurtje kwam ik er achter dat mijn (door mij) beoogde SLB-er geen inhoudelijke kennis van natuurkunde zal hebben... Gelukkig kon Dirk mij wel vertellen waarom 'Moderne Natuurkunde' dit jaar niet gegeven wordt. (Was een eerstejaars vak, maar vanaf dit jaar een tweedejaars). Het tentamen wordt wel gegeven. Moet ik maar even met Meine overleggen.

Hands-on bij Materiaalkunde & Technisch Ontwerpen. Ons groepje (met Carin, Ivo, Sjaak en Lucas) herkende de meeste materialen. Met dit groepje (zonder Carin) de 17e een presentatie geven over Metalen. En vervolgens een Workshop. Ze willen eigenlijk een laptop doorzagen, maar ik probeer ze over te halen met iets praktisch als een sap- of melkpak aan de slag te gaan.

Les: Eigenschappen van materialen via micro, meso en macro.
Even opletten of Dirk de ELO-cursus open zet.



Morgen krijgen de eerstejaars al de vrijstellingslijst ter ondertekening voorgelegd. Jan raadt me aan om Meine te mailen oftie die van mij donderdag wil meenemen of klaarleggen.

Oh ja - ik kon niet printen. Nog uitzoeken hoe dit (niet) kan.